رشد نابجای بافت رحم(اندومتريوز) وضعيتی است که بافتی مانند پوشش درونی رحم در جای ديگری
از بدن پديد می آيد. اين بيماری باعث 03 تا 03 درصد نازايی هاست
بافت نابجای رحم در هر جايی از حفره ی لگنی ممکن است يافت شود: روی تخمدان ها، لوله های
تخمک بر، روی رباط های رحم،ديواره ی پهلويی لگن، ديواره ی جداکننده ی مقعد و مهبل و جاهای ديگر.
همچنين،ممکن است در زخم های پس از عمل سزارين، زخم های لاپاراسکوپی يا لاپاروتومی، روی
مثانه، در شکم، روی روده ی کوچک و بزرگ، آپانديس و مقعد هم به وجود آيد. گاهی درون مهبل، درون
مثانه، روی پوست و حتی در شش ها، نخاع و مغز هم ديده شده است .
معمول ترين نشانه ی رشد نابجای بافت رحم، درد در ناحيه ی لگن است. اين درد اغلب با چرخه ی
ماهانه مربوط است، اما زنی که به اين نارسايی دچار شده باشد ممکن است به دردهايی دچار شود
که با چرخه ی ماهانه اش ارتباطی نداشته باشد. دربسياری از زنان، درد اندومتريوز به اندازه ای شديد و
ناتوان کننده است که برنامه ی زندگی آن ها را به هم می ريزد. همچنين، ممکن است بر کالبد درونی نيز
اثر بگذارد و درمراحل شديد باعث چسبيدن اندام های درونی به هم شود

عوامل پديد آورنده
درباره ی آن چه که اندومتريوز را پديدمی آورد، چند نظريه وجود دارد. بدبختانه، هيچ کدام از اين نظريه ها
تا کنون به طورکامل ثابت نشده اند و همه ی سازو کارهای مرتبط با پديد آمدن و پيشرفت اين بيماری را
نيز به طور کامل توجيه نمی کنند. بنابراين، عوامل پديد آورنده ی اين بيماری هنوز ناشناخته اند
با وجود اين، بيشتر پژوهشگران بر اين باورند که هورمون استروژن اثر تشديد کننده ای بر اندومتريوز
دارد. در نتيجه، بيشتر درمان های جاری برای اندومتريوز بر پايه ی تنظيم ميزان توليد استروژن در بدن زن
برای تسکين علايم استوارند. تا کنون هيچ درمان قطعی برای اين بيماری گزارش نشده است
چند نظريه که بيشتر از ديگران پذيرفته شده اند در ادامه توضيح داده می شود. البته، شايد ترکيبی از
اين عوامل باعث می شوددر برخی زنان رشد نابجای بافت رحم پديد آيد
دگرگونی بافتي
دگرگونی بافتی)متاپلازی( به معنای تغيير يک بافت عادی به بافت عادی ديگر است. برخی پژوهشگران
پيشنهاد کرده اند که بافت ديواره ی رحم)اندومتر( توانايی آن را دارد که در برخی موارد جايگزين
بافت های ديگر خارج از رحم شود
به نظر برخی پژوهشگران اين دگرگونی دردوران جنينی، زمانی که رحم برای نخستين بار به وجود
می آيد، رخ می دهد. به نظربرخی ديگر، گروهی از سلول های بالغ توانايی تبديل شدن به بافت ديگر را
که در مرحله ی جنينی دارند، در خود نگه می دارند
خونروش برگشتي
اين نظريه را دکتر جان سمپسون در دهه ي 0293 ميلادی پيشنهاد کرد. به نظر او بافت خونروش)بافتی
که به هنگام خونريزی ماهانه از بدن بيرون می آيد( به سوی لوله های تخمک بر می رود و اين جريان
برگشتی باعث انباشت آن ها دراندام های لگنی می شود که در آن جا رشد می کنند. با وجود اين،شواهد
اندکی در دست است که سلول های پوشش درونی رحم بتواند به اندام های لگنی يورش برده و در
آن جا رشد کنند

سال ها گذشت تا اين که پژوهشگران دريافتند که خونروش برگشتی در 23 درصدزنان رخ می دهد. اما
ازآن جا که بيشتر زنان به اندومتريوز دچار نمی شوند، برخی پزشکان به اين نتيجه رسيده اند که عامل
ديگری)مانند مشکلی در دستگاه ايمنی يانارسايی هورمونی( سبب اندومتريوز می گردد. نظريه ی
خونروش برگشتی از توضيح اين که چگونه اندومتريوز در زنانی که رحمشان رابرداشته اند يا لوله های
رحمشان رابسته اند نيز رخ می دهد واين که چرا گاهی مردانی که پس از جراحی پروستات در روند
درمانی خود هورمون استروژن دريافت می کنند،به اندومتريوز دچار می شوند، نيز ناتوان است
زمينه ی ژنتيکي
بررسی ها نشان داده اند که احتمال دچار شدن بستگان درجه ی يک زنی با رشد نابجای بافت رحم، به
اين بيماری بيشتراست. همچنين، هنگامی که ارتباط وراثتی وجود دارد، اين بيماری در نسل ديگر بدتر
وشديدتر خواهد بود
پخش لنفاوی يا رگي
تکه هايی از بافت رحم ممکن است از راه رگ های خونی يا دستگاه لنفی به جاهای ديگر بدن برده
شوند. اين پديده ممکن است توضيحی باشد که چگونه اندومتريوز در اندامهای دوری مانند شش ها،
مغز، پوست يا چشم هانيز ديده ميشود
نارسايی های دستگاه ايمني
در بسياری از زنانی که به اندومتريوزدچار شده اند، کاستی ها يا نارسايی هايی در کارکرد دستگاه
ايمنی ديده می شود. اينکه اين نارسايی ها عامل اندومتريوز هستند يا پيامد آن، هنوز روشن نيست
اثرهای محيطي
در برخی پژوهش ها به دخالت عوامل محيطی در پديد آوردن يا گسترش اندومتريوز اشاره شده است.
به ويژه آن را با ساز و کاری که مواد زهرآگين محيطی بر هورمون های توليد مثلی و پاسخ دستگاه
ايمنی اثر می گذارند،مرتبط دانسته اند. اما اين نظريه ثابت نشده و همچنان بحث برانگيز مانده است
نشانه ها و پی آمدها
همانگونه که ذکر شد معمول ترين نشانه ی اندومتريوز درد درناحيه ی لگن است

درد ممکن در زمان ها و جاهای مختلفی احساس شود

پيش و پس از خونروش يا در جريان آن
در جريان تخمک گذاری
در شکم در جريان خونروش
هنگام ادرار کردن
در جريان نزديکی جنسی يا پس از آن
در بخش پايينی پشت
نشانه هاو پی آمدهای ديگر اين بيماری اسهال يا يبوست(به ويژه همگام با خونروش)

نفخ شکم(به ويژه همگام با خونروش )
خونريزی سنگين يا نامنظم
خستگی
شناخته شده ترين پيامد اندومتريوز ، نازايی است. برآورد می شود که 03 تا 03 درصد زنان مبتلا به اين
بيماری، نازا هستند
تشخيص اندومتريوز
آزمون ساده ای برای شناسايی اندومترويز وجود ندارد. در حقيقت، تنها راه قابل اعتماد برای تشخيص
قطعی اندومتريوز انجام دادن لاپاروسکوپی و تکه برداری از بافت است. اما اين روش گران است و اگر
زير نظر پزشک و جراح کاردانی انجام نشود، ممکن است بيماری تشخيص داده نشود. اين را هم بايد
افزود که بيشتر زنان ودختران تمايل به انجام جراحی ندارند
بنابراين،تشخيص اندومتريوز اندکی دردسرساز است وپزشک متخصص زنان بايد نشانه های بيماری را

به درستی تشخيص دهد و پس از به دست آوردن پيشينه ی از نشانه های بيماری به بيمارمورد نظر
پيشنهاد انجام تکه برداری از بافت را بدهد. برای اين که کارها به خوبی پيش برود، بيمار بايد با
راست گويی و روشنی از نشانه های بيماری با پزشک سخن بگويد و چيزی را پنهان ندارد
آزمايش های يديگری هم وجود دارد که پزشک متخصص ممکن است انجام دهد. سونوگرافی، اسکن
ام .آر. آی وبررسی های ديگر. هيچ کدام از اين آزمايش ها به طور قطعی بيماری را مشخص نمی کنند،اما
می توانند به تشخيص آن کمک کنند
درمان اندومتريوز
چون عوامل پديد آورنده ی اين بيماری هنوز ناشناخته اند، درمان قطعی برای اين بيماری وجود ندارد.
درمان هايی که اکنون پيشنهاد می شود تا اندازه ای می توانند از پيشرفت بيماری بکاهند و آرام بخش
باشند. پژوهش ها برتری هيچ کدام را بر ديگری نشان نداده اند. گزينش هر کدام از آن هابر پايه ی
نشانه های بيماری و نيازهای هر زن يا دختر، سن او و اين که بخواهد باردار بشود يا نه، انجام می شود
آرام بخش ها
درد معمول ترين نشانه ی اين بيماری در بسياری از زنان است. از اين رو بسته به تشخيص پزشک، از
آرام بخش های ساده ای مانند آسپرين و پاراستامول گرفته تاآرام بخش های ترکيبی)آميزه ای از آسپرين
يا پاراستامول و مواد مخدری مانند کدوئين( يا آرام بخش های قوی مانند مورفين و داروهای
ضدالتهاب مانند نوروفن، پانستان،ولتارن و ديگر تجويز می شود.
توجه: هيچ کدام از اين داروها را نبايد خودسرانه مصرف کرد
درمان هورموني
هدف از درمان هورمونی اندومتريوز تنظيم توليد استروژن در بدن زن است تا از اين راه نشانه های
بيماری فروکش کند. درمان هورمونی ممکن است با قرص های ضدبارداری، پروجستين ها، هم اثرهای
هورمون جی. ان. آر. اچ و دانازول انجام شود. پژوهشگران روی کارآيی مهارکننده های آروماتاز نيز کار
می کنند

هورمون درمانی پی آمدهايی نيز دارد و متأسفانه در بيشتر بيماران حتی اگر درد فروکش کند، پس
اززمان کوتاهی بار ديگر باز می گردد
جراحي
بيشتر پزشکان پذيرفته اندکه جراحی لاپاروسکوپی تنها راه قطعی تشخيص اندومتريوز است. در
بسياری از موارد،اين بيماری را می توان به همان روشی که تشخيص داده می شود، درمان نيز کرد.
موفقيت جراحی تا اندازه ی زيادی به مهارت جراح و درست انجام شدن جراحی بستگی دارد. هدف
ازجراحی برداشتن بافت نابجا است
خوراک درماني
برنامه ی غذايی متعادل برای همه ی ما ضروری است، چرا که خوراک مناسب به سلامت همه ی
بخش های بدن کمک می کند
تغذيه مناسب توان زنان مبتلا به اندومتريوز را برای تحمل درمان های پزشکی و پی آمدهای جانبی
درمان افزايش می دهد، به او انرژی می بخشد و به درست فکرکردن او کمک می کند. هم اکنون
کارشناسان تغذيه روی برنامه های غذايی ويژه ی بيماران اندومتريوز کار می کنند

علائم آندومتریوز

1.قاعدگی دردناک

2.مقاربت دردناک

3.درد لگن

4.ناباروری

روشهای تشخیص آندومتریوز

1.آزمایش لگن

2. بیوپسی

3.لاپاروسکوپی

 

مقالات آموزشی

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

31 − 22 =